Venster van de Maand

Seghers 2

Voor fijnproevers, liefhebbers van prenten en bewonderaars van verrassende landschappen. Een tip voor de kerstvakantie.

Hercules Seghers (1589/90-ca.1640) is een eigenzinnig kunstenaar uit onze zeventiende eeuw. Hij schildert en maakt grafiek. In het Rijksmuseum is tot 8 januari zijn complete oeuvre te zien. Hij creëert in de geest van zijn tijd fantasielandschappen, maar gaat met zijn onmetelijke ruimten en verzonnen bergmassieven, rotspartijen en ruïnes nog een stap verder dan zijn tijdgenoten. Een bergvallei met omheinde velden van Seghers is een landschap van de geest. Zover we weten heeft de kunstenaar nooit echte hoge bergen mogen aanschouwen. Seghers verkent voor zijn panorama landschap de grenzen van de grafiek.

Dat gebeurt op een grillige wijze die maakt dat de werken een mysterieuze, melancholische sfeer krijgen. De etsen met bemoste naaldbomen, kronkelende paden en ruige kliffen laten sporen en slordigheden van het werkproces zien. Hij experimenteert volop met etsen, hij gebruikt olieverf en doek. Toevallig ontstane effecten behoudt Seghers. Zijn grafiek is in kleur. Dat vinden wij gewoon, maar in die tijd gebeurt dat eigenlijk nooit. Rembrandt is fan van deze onafhankelijke pionier die zijn uitzicht uit zijn huis op de Lindengracht in Amsterdam in een bergvallei plaatst.

De tentoonstelling levert aanleiding tot onderzoek en nieuwe inzichten. De vraag is of de zichtbare overblijfselen of technische onvolkomenheden van het etsprocedé zo bewust vernieuwend zijn als critici tot nu toe gedacht hebben. Of is de aantrekkingskracht van het “onaffe” juist een element van commercialisering. Zijn de halffabricaten, etsen op doek, een antwoord op de toenemende vraag naar landschappen van de Hollandse burger? Komt er met andere woorden een nieuw inzicht over commercialisering naar buiten zoals we dat al een poos bij de grote Rembrandt tentoonstellingen en literatuur zien.

Als dat zo is, verheldert dat de historische context maar vergalt het zeker niet het kijkplezier. Het Rijksmuseum heeft zes nieuwe schilderijen ontdekt die uitnodigen tot dwalen door een soms surreële natuur. Seghers construeert zijn kijkdoos landschappen met donkere en lichtere stroken achter elkaar, met een kwartslag gedraaide coulissen, waardoor de blik naar de horizon wordt getrokken. Zo blijf je in het landschap hangen. Het nieuw verworven doek Bosweg (1618-20) oogt ongelooflijk modern. Zijn verlangen naar experiment en poging tot innerlijke visie lijken gerelateerd aan modern expressionisme.

 

Tip!

Venster van de Maand Galerij

  • Erfmann 4
  • Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Comtesse_dHaussonville_-_Google_Art_Project
  • Moroni 2
  • Seghers 2
  • Tassenmuseum2
  • Teun Hocks
  • Tracy_Luff
  • Villa_Cavrois_1
  • kunstvenster_04
  • venster van de maand 8 2
Free WordPress Themes - Download High-quality Templates

Logo (kopie)

KunstVenster