Venster van de Maand

Erfmann 4In museum More in Gorssel is tot eind mei een groot overzicht van Ferdinand George Erfmann (1901-1968) te zien. Zijn hele schildersleven schept Erfmann beelden van zeer stevige, Hollandse dames: sportend, aan zee of achter het raam als prostitué. “Mastodonten” noemt hij ze, maar in zijn ogen zijn ze begeerlijk. Deze portretten wisselt hij af met kijkjes in het uitgaansleven waarin goedgevormde acrobaten hun kunsten vertonen. Een boeiende eenling in de wereld van de figuratieve kunst. Een paradox: figuren tonen weinig expressie, toch heeft zijn werk sterke zeggingskracht.

De kunstenaar schept een groot oeuvre. Meer dan veertig jaar lang schildert Erfmann elke twee weken een doek. We weten ook dat deze ras Amsterdammer en voormalig toneelspeler geen gelukkig leven leidt. Zijn notitieboekjes maken dat heel duidelijk. Zijn doeken verkopen niet goed en de kunstkritiek is hard. Obsessief, rigide, voyeuristisch en eenvormig luidt het oordeel. Dat verandert tijdelijk als directeur Willem Sandberg van het Amsterdamse Stedelijk Museum zijn doeken de moeite waard vindt en begin jaren zestig een solotentoonstelling organiseert. De pers reageert lauw. Overigens laat Erfmann per testament al zijn werk na aan het museum. Het Stedelijk aanvaardt echter slechts een klein deel.

Door deze beperkte thematiek samen met het getourmenteerde leven van Erfmann had de tentoonstelling wat monotoon en somber kunnen uitvallen. Wonderlijk genoeg is dat zeker niet het geval. Voor mij is het een geheel andere somberheid en zwaarte dan die in de zalen van de vaste collectie met de realisten Willink, Schumacher en anderen uit de jaren dertig. Dat komt misschien omdat je daar de persoon van de kunstenaar minder voelt. Het is juist die persoonlijke worsteling van Erfmann met zijn identiteit die fascineert. Zijn doeken lijken in de jaren twintig en dertig te blijven steken. De dames in hun gestreepte badpakken of nette schorten, de heren in hun wijde plusfours doen heel gewone dingen en toch behoren ze tot het eigen mythologische universum van de schilder. Vooral na de Tweede Wereldoorlog krijgen Erfmanns vrouwenlichamen regelmatig een mannelijke kop, mannenlichamen dragen vrouwenkleren. De figuren uit de wereld van het variété zijn androgyn. Door te schilderen hoopt de kunstenaar een uitlaatklep voor zijn travestie te vinden. “Apart” noemt hij zichzelf in het filmpje in museum More. Daarmee zwaait hij zichzelf geen lof toe of bijzondere authenticiteit als kunstenaar. Hij constateert heel feitelijk zijn eenzame positie in de wereld. Die eerlijkheid nodigt uit om nog beter te kijken.

Tip!

Venster van de Maand Galerij

  • Erfmann 4
  • Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Comtesse_dHaussonville_-_Google_Art_Project
  • Moroni 2
  • Seghers 2
  • Tassenmuseum2
  • Teun Hocks
  • Tracy_Luff
  • Villa_Cavrois_1
  • kunstvenster_04
  • venster van de maand 8 2
Free WordPress Themes - Download High-quality Templates

Logo (kopie)

KunstVenster